تبلیغات
منتظران حضرت ولی عصر(عج) - اطلاعاتی کامل درباره ی یمانی
مجاهد مردان یمنی

نهضت یمنی‌ ها به فرماندهی شخصی که در روایات از وی با عنوان«یمانی» نام برده شده، یکی از رخدادهای مهم و تأثیر گذار هنگام ظهور است. این نهضت ـ که در روایات، یکی از نشانه ‌ها و علائم حتمی ظهور یاد شده، بیش از همه مورد ستایش و تأکید قرار گرفته است. این موضوع، از جهات مختلفی نظیر رهبری نهضت، زمان قیام، مکان قیام، ملیت یمانی، خصوصیات شخصی یمانی، اهداف قیام، ویژگی ‌های قیام و… قابل بررسی است.

1. مشخصات فردی:

در روایات، هویت فردی و خصوصیات اسمی و نسبی این شخصیت، چندان شفاف بیان نشده است. در این ‌باره، فقط دو روایت وجود دارد که وی را با نام حسن یا حسین از منطقه صنعا در یمن، معرفی کرده است: نخست، روایتی است كه در كتاب بشارة الاسلام نقل شده است. در این روایت، از یمانی، با نام«حسین» یا«حسن» یاد شده است. در این روایت، آمده است: فرمانروایی از صنعای یمن به نام حسین یا حسن قیام خواهد كرد. در پرتو قیام او كه خجسته و طاهر است، فتنه‌ها از میان می ‌رود و حق پس از پنهان شدن، آشكار می‌ شود(كاظمی، بی‌تا: ص187). روایت دوم نیز در كتاب بشارة الاسلام، از امام صادق(ع) نقل شده است. در این روایت كه به نسب یمانی اشاره دارد، آمده است: «…خروج مردی از فرزندان عمویم زید در یمن».(همان) آن چه كه در كتاب‌ های متأخران درباره مشخصات اسمی یا نسبی یمانی ذكر شده نیز مبتنی بر همین دو روایت است. نویسنده كتاب عصر ظهور، با اشاره به روایت اول می‌ گوید: «در بخشی از روایات، وارد شده است كه او از یمن و از یك آبادی به نام «کرعه» خروج می ‌كند». وی گفته است كه بعید نیست این شخص همان یمانی باشد كه قبل از قیام حضرت خروج می‌ كند(كورانی، همان: ص159). آیت الله صافی گلپایگانی نیز در منتخب الاثر معتقد است وی از یمن خروج می‌ كند: «یمانی مردی است كه مردم را به سوی مهدی(عج) فرا می ‌خواند و از یمن خروج می ‌كند»(صافی گلپایگانی، 1421: ج2، ص563). به نظر می ‌رسد دلالت این دو روایت بر اثبات مطلب، قابل تأمل است؛ زیرا ظاهر این دو روایت دلالت روشنی ندارد كه یمانی در این ‌جا همان یمانی مورد نظر در باب علایم ظهور باشد؛ چون در هیچ یك از این دو روایت، صحبت از خروج هنگام ظهور یا نزدیك به ظهور، مطرح نیست؛ لذا این احتمال وجود دارد که مراد از یمانی در این دو روایت، یمانی معهود در عصر راوی باشد. بنابراین درباره شناسنامه اسمی و نسبی«یمانی»، به سبب عدم شفافیت مسأله در روایات، نمی‌ توان قضاوت قطعی كرد.

2. ملیت یمانی:

اما درباره ملیت یمانی و این ‌كه اهل كجا است و از چه منطقه‌ای قیام خواهد كرد، آن چه در روایات آمده، این است كه وی از منطقه«یمن» خروج خواهد كرد. اما این‌ كه آیا مراد از«یمن»، كشور یمن فعلی است كه مركز آن«صنعا» است یا این ‌كه منطقه گسترده‌ و وسیع‌ تری را شامل می ‌شود، باید گفت که روایات در این‌باره نیز صراحت ندارد؛ ولی با توجه به این ‌که در روایات، از اهل یمن به دلیل نقش با اهمیت آنان در زمینه سازی ظهور و یاری حضرت حجت(عج)، تجلیل و ستایش شده است، این احتمال، بیشتر تقویت می ‌شود که وی از اهل یمن فعلی باشد. افزون بر این ‌که هیچ قرینه‌ای وجود ندارد كه اصطلاح«یمنی» در گذشته دارای قلمرو بیشتر از یمن فعلی بوده باشد.

3. خروج یمانی، از علائم ظهور:

در بعضی از روایات، تصریح شده است، خروج یمانی، یكی از علایم ظهور حضرت مهدی(عج) است؛ مانند روایتی که عمر بن حنظله از امام صادق(ع) چنین نقل می‌ کند: «پیش از قیام حضرت مهدی(عج)، پنج چیز به عنوان علامت و نشانه رخ خواهد داد: «ندای آسمانی، سفیانی، واقعه خسف بیدا و خروج یمانی و كشته شدن نفس زكیه»(صدوق، بی‌تا: ص649؛ همو، بی‌تا: ص304). در حدیث دیگر محمد بن مسلم از امام باقر(ع) نقل می ‌كند كه فرمود: از نشانه ‌های خروج وی، خروج سفیانی از شام و یمانی از یمن و شنیده شدن صدا از آسمان در ماه رمضان است كه ایشان را با نام خود و نام پدرش از آسمان فریاد می‌ زند(كاظمی، همان: ص100).

4. حتمی بودن خروج یمانی:

مسأله دیگر درباره یمانی حتمی بودن قیام وی در آستانه ظهور است. در روایات، بر محتوم بودن خروج وی، تصریح كرده است:
الف. امیر المؤمنین(ع) می ‌فرماید: «از اموری كه حتما اتفاق می‌ افتد قبل از قیام قائم (عج)، خروج سفیانی، خسف بیدا، كشته شدن نفس زكیه، شنیده شدن صدای آسمانی و خروج یمانی است»(نعمانی، همان: ص252).
ب. عبدالله بن سنان از امام صادق(ع) نقل می‌ كند كه حضرت فرمود: «شنیده شدن صدای آسمانی و خروج سفیانی و یمانی و… امری حتمی است»(مفید، همان: ص336).

5. زمان قیام یمانی:

در روایات، قیام یمانی هم ‌زمان قیام خراسانی و خروج سفیانی در آستانه ظهور، بیان شده است. خروج این دو(خراسانی و یمانی) در جهت دعوت به حق و به سوی امام زمان(عج) و سفیانی در جهت مقابله با قیام حضرت، در یك سال و یك ماه و یك روز عنوان شده است که اكنون به چند نمونه از این روایات اشاره می ‌كنیم:
الف. ابوبصیر از امام باقر(ع) در حدیثی مفصل نقل می ‌كند كه حضرت فرمود: «خروج سفیانی و یمانی و خراسانی در یك سال و یك ماه و یك روز اتفاق می ‌افتد؛ به صورت پی در پی یكی به دنبال دیگری رخ می ‌دهد»(نعمانی، همان: ص253).
ب. امام صادق(ع) نیز درباره هم ‌زمانی و رقابت یمانی با سفیانی می ‌فرماید: «قیام این دو شخص یكی در جبهه حق و دیگری در جبهه باطل در تقابل و رقابت با هم قرار دارد؛ همانند رقابت دو اسب تیزرو»(نعمانی، همان: ص253).
ج. در روایت عمر بن حنظله از امام صادق(ع)، حضرت می ‌فرماید: «پنج علامت و نشانه قبل از خروج حضرت مهدی(عج) رخ خواهند داد: صدای آسمانی، خروج سفیانی، بلعیده شدن گروهی در سرزمین بیداء، خروج یمانی و كشته شدن نفس زكیه»(طوسی، همان: ص436).
د. امام صادق(ع) در روایت دیگر با اندك تفاوتی می‌فرماید: «پنج چیز نشانه قیام قائم (عج) است: خروج یمانی و سفیانی و صدای آسمانی و واقعة خسف بیدا و قتل نفس زكیه»(صدوق، بی‌تا: ص244). باید توجه داشت که در این روایات، ضمن تأكید بر این‌ كه خروج یمانی از علائم قیام حضرت قائم(عج) خواهد بود، محل خروج یمانی را نیز «یمن» بیان كرده است كه موید احتمال«یمنی» بودن وی می باشد، همان‌ گونه كه قبلاً نیز اشاره شد؛ زیرا ظاهر كلام حضرت(الیمانی من الیمن) در روایت اخیر و تعبیر (خروج الیمانی من الیمن) در روایت نخست به قرینه جمله(خروج السفیانی من الشام) که قبل از آن مطرح شده، این است كه حضرت محل خروج وی را«یمن» معرفی كرده است.
ه‍. در جای دیگر نیز امام صادق(ع) می فرماید: «سه شخص: خراسانی، سفیانی و یمانی در یك سال و یك ماه و یك روز خروج می ‌كنند»(مفید، همان: ج2، ص446).
و. در روایت یعقوب سراج از امام صادق(ع) نیز آمده است: خدمت حضرت صادق(ع) عرض كردم: چه وقت فرج و گشایش شیعیان شما فرا می ‌رسد؟ فرمود: زمانی كه بین فرزندان عباس اختلاف و نزاع رخ دهد و حكومتش سست شود و كسانی كه گمان نمی ‌رود بر آنان هجوم آورد و حكام عرب از جایگاه خود به زیر آورده شود و هر صاحب ادعایی تلاش خود را بنماید و سفیانی خارج شود و یمانی قیام كند و حسنی به پا خیزد. آن‌ گاه صاحب الامر(عج) از مدینه به سمت مكه حركت كند در حالی كه میراث پیامبر(ص) را با خود دارد(نعمانی، همان: ص27). در این روایت نیز خروج یمانی، همانند خروج سفیانی و حركت سید حسنی كه شاید مراد همان سید خراسانی مذكور در روایات باشد، اندكی قبل از ظهور حضرت مهدی(عج) یا متصل به آن، ذكر شده است. خود تعبیر«واقبل الیمانی» در این روایت، بیانگر اقدامات تمهیدی و زمینه ساز جناب یمانی در جهت استقبال از حضور حضرت قائم(عج)، می ‌باشد.

6. اهداف و ویژگی های قیام یمانی:

میان شخصیت‌ های مؤثر در زمینه سازی و قیام برای دفاع و حمایت از حضرت حجت (عج)، هیچ شخصیتی همانند یمانی و قیام او در روایات، مورد تجلیل و عنایت قرار نگرفته است. قیام یمانی از جهت قداست هدف و خلوص انگیزه و دعوت به سوی حق از سوی ائمه(ع) بیش از دیگران، مورد تأیید و تكریم خاص قرار گرفته است:
الف. امام صادق(ع) در توصیف قیام یمانی می ‌فرماید: «هیچ پرچمی و حركتی در هنگامه ظهور، رشد یافته ‌تر از حركت یمانی نیست. او مردم را به سوی حق هدایت و راهنمایی می‌ كند»(طوسی، همان: ص446).
ب. در روایت ابی بصیر از امام صادق(ع) نیز آمده است: در میان پرچم‌ های برافراشته شده هیچ پرچمی مثل پرچم یمانی هدایت بخش نیست. پرچم وی هدایت است، چون وی مردم را به سوی صاحب شما دعوت می‌ كند، پس هنگامی كه یمانی قیام كرد، فروش سلاح بر مردم حرام خواهد بود. در آن هنگام باید به سوی وی شتافته شود چون او پرچمدار هدایت است. بر هیچ مسلمانی روا نیست كه از وی روی بگرداند وگرنه اهل آتش خواهد بود چون او به سوی حق و راه مستقیم فرا می‌ خواند (نعمانی، همان: ص253). تعابیر و فرازهای به كار رفته در این حدیث شریف، گویای درخشش شخصیت ممتاز یمانی هنگام ظهور و صحت قیام و انقلاب وی است. جالب این است كه این توصیفات درباره یمانی كه وی را شخصی مورد تأیید و لازم الاتباع معرفی كرده، بعد از قراردادن آن در كنار سید خراسانی در صدر روایت بوده است؛ یعنی بعد از این‌كه قیام یمانی را با قیام خراسانی هم ‌زمان ذكر نموده، فرازهای ذیل روایت در مقام تجلیل از شخصیت منحصر به فرد وی و تأیید كامل قیام او، با تأكید مكرر بیان شده است كه قیام یمانی را از نظر خلوص انگیزه و صداقت در اهداف، از دیگران متمایز می‌ كند. در این رابطه توجه به دو نکته مهم، ضروری است: نکته اول، تأیید محكم روایات، بر حقانیت قیام یمانی و امضای كامل جنبش یمانی است؛ نظیر آن چه در فقرات«لیس فی الرایات أهدی من رایة الیمانی»، «هی رایة هدی»، «فإن رایته رایة الحق»، «یهدی إلی الحق و إلی طریق مستقیم»، «لأنه یدعوا إلی صاحبكم» و… مشاهده می ‌شود. در این فقرات، كلمه«هدی» كه مطلق ذكر شده و نیز تعبیر «أهدی»، گویای مشروعیت كامل این قیام است. نیز تعابیری كه در جهت تعلیل انگیزه ‌های قیام یمانی به كار رفته، وجه حقانیت وی را در دعوت به سوی حق و امام زمان(عج) بیان كرده است. نکته دوم، وجوب حمایت از قیام یمانی است؛ چنان ‌که در روایت قبل، امام صادق(ع) مردم را به پیوستن و همراهی وی مكلف كرده است و مخالفت و پشت كردن با او را نه تنها حرام، بلکه مستلزم كفر و شقاوت دانسته و اهل آتش شدن اعلام كرده است؛ چنان‌ که پیش ‌تر اشاره شد. علاوه بر حرمت مخالفت فكری با وی، مخالفت عملی و عدم اطاعت از وی را در ممنوع بودن فروش اسلحه نیز یادآور شده است كه همه این‌ ها بیانگر اهمیت و نقش برجسته حركت انقلابی یمانی در مقایسه با دیگران در آستانه ظهور حضرت(عج) و هجوم فتنه ‌ها در آن عصر و زمان است.

اما این ‌كه چرا در روایات نهضت یمانی، هدایت بخش‌ تر از دیگران توصیف شده و وجه برجستگی و استقامت پرچم وی میان دیگر پرچم ‌ها و قیام‌ ها چیست، پرسشی است که با تأمل در روایات قبل، می ‌توان پاسخ آن را به دست آورد. غیر از آن چه اشاره شد، گروه‌ های دیگری نیز هستند که هنگام ظهور، برای یاری امام مهدی(عج)، از مناطق مختلف قیام می ‌کنند و به لشکریان پیروز حضرت می‌ پیوندند. این نیروها، از مناطق مختلفی مثل کوفه، شام، مصر و… به سوی حضرت به پا می ‌خیزند. در برخی روایات از این نیروها و مجموعه ها، با عناوینی هم چون: «ابدال»، «نجبا» و«عصائب» یاد شده است(مجلسی، همان: ج51، ص88). در برخی روایات، از اهالی طالقان به عنوان یاران و اصحاب حضرت مهدی(عج)، تجلیل شده است. از امام صادق(ع) درباره اهالی طالقان، نقل شده است که فرمود: «برای قائم(عج)، گنجی است در طالقان که نه طلا است و نه نقره»(همان: ج52، ص308). هم چنین از امیر المؤمنین(ع) نقل شده است که فرمود: خوشا به حال طالقان، که از برای خداوند عز و جل در آن گنج ‌هایی است نه از جنس طلا و نه از نقره و لکن درآن مردانی است اهل ایمان که خدا را از روی معرفت شناخته‌اند، آنان انصار و یاوران مهدی در آخر الزمان خواهند بود(همان: ج51، ص87؛ كورانی، همان: ج3، ص82). و روایات مشابه دیگری نیز در این زمینه نقل شده است. از میان مجموعه نیروهایی که از مناطق مختلف برای حمایت و یاری رسانی امام مهدی(عج) به پا می ‌خیزند، در این شرایط حساس و تاریخی، تنها رزمندگان خراسانی و یمانی به صورت یک نیروی منظم و دارای آرایش نظامی، در صحنه ظاهر شده و به ایفای نقش می ‌پردازند. ظاهراً میان حرکت نیروهای تحت امر شعیب بن صالح و نیروهای خراسانی نیز ارتباط و هماهنگی کامل وجود دارد. این نیرو‌ها بعد از طغیان گری سفیانی در آستانه ظهور، از مناطق مختلف به صورت ضربتی وارد عراق شده و با سپاه سفیانی به نبرد می‌ پردازند. به همین سبب، آنان در حمایت از امام مهدی(عج) و مقابله با دشمنان آن حضرت، نقش مؤثر و برجسته تری نسبت به دیگران خواهند داشت. آن چه اشاره شد، صرفاً نمونه ‌هایی از قیام عدالت خواهانه‌ای بود که بر اساس روایات در هنگامه ظهور برای حمایت از قیام حضرت مهدی(عج) رخ می ‌دهند. البته این به معنای انحصار یاوران مهدی(عج) در هنگام ظهور در موارد ذکر شده نمی ‌باشد.

نویسنده: قنبرعلی صمدی
منبع: سایت انتظار




طبقه بندی: یمانی کیست؟،
برچسب ها: یمانی کیست؟، مشخصات فردی یمانی، زمان قیام یمانی،

تاریخ : سه شنبه 18 آذر 1393 | 09:07 ب.ظ | نویسنده : کاظم غیوری نیا | نظرات
لطفا از دیگر مطالب نیز دیدن فرمایید
.: Weblog Themes By SlideTheme :.


  • دوستی